Amerikaanse tussentijdse verkiezingen en de impact op valutamarkten en de Amerikaanse dollar

28.10.2026 09:36 AM
9 minuten

Belangrijkste punten:

  • Een patstelling in de wetgevende macht als gevolg van een verdeelde regering zorgt doorgaans voor stabiliteit in de marktverwachtingen. Dit komt doordat grote begrotingsuitgaven en ingrijpende beleidshervormingen worden beperkt.
  • Het monetaire beleid van de Federal Reserve en de renteverschillen blijven de belangrijkste drijvende krachten achter de koersontwikkeling van de Amerikaanse dollar, in plaats van bredere, door verkiezingen aangestuurde begrotings- en politieke cycli.
  • Veranderingen in de meerderheidsverhoudingen in het Congres hebben een directe invloed op de uitvoerende macht op het gebied van handel en de handhaving van tarieven, waardoor de volatiliteit voor belangrijke valutaparen zoals EUR/USD, USD/CAD en USD/MXN toeneemt.

Dynamiek tussentijdse verkiezingen en macro-economische factoren

Inzicht in de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen en hun potentiële impact op de markt is belangrijk voor valutahandelaren die de macro-economische markten volgen. De uitslag bepaalt de prioriteiten van de wetgevende macht; het handelsbeleid; de begrotingsuitgaven; en belastinghervormingen. Verschuivingen in de partijverhoudingen kunnen leiden tot een patstelling in de wetgeving of ingrijpende beleidswijzigingen, met gevolgen voor het marktsentiment, de rendementen op staatsobligaties en de koers van de Amerikaanse dollar op de wereldwijde valutamarkten.

Het is belangrijk op te merken dat, hoewel de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen een sleutelrol spelen, ze slechts één van de vele factoren zijn die de wisselkoersen van de Amerikaanse dollar beïnvloeden. Een bredere matrix van macro-economische fundamenten heeft een grote invloed op valutabewegingen, met name het monetaire beleid van de Federal Reserve, de publicatie van inflatiecijfers, werkgelegenheidscijfers en werkgelegenheidsrapporten, mondiale geopolitieke ontwikkelingen en de algehele internationale economische stabiliteit.

Risicobeheer en politieke vooringenomenheid

Om politieke vooringenomenheid te voorkomen bij het handelen rond belangrijke politieke gebeurtenissen zoals tussentijdse verkiezingen, is het nodig om af te stappen van persoonlijke partijvoorkeuren. In plaats daarvan dient men over te stappen op een objectieve, op regels gebaseerde strategie die volledig gericht is op parameters zoals marktprijzen, liquiditeit en waarschijnlijkheidsverdeling. Een veelvoorkomende valkuil is dat handelaren hun politieke voorkeuren op de markt projecteren. Ze gaan er bijvoorbeeld van uit dat de overwinning van een favoriete kandidaat automatisch tot hogere aandelenkoersen of een sterkere dollar leidt, terwijl de markt in werkelijkheid vooral reageert op de afname van onzekerheid.

Om emotionele vooringenomenheid te neutraliseren, kunnen handelaren overwegen een matrix met twee scenario’s op te stellen waarin concrete plannen voor de marktreactie op beide uitkomsten worden uitgewerkt, waarbij gebruik wordt gemaakt van kwantificeerbare maatstaven zoals impliciete volatiliteit, de diepte van het orderboek en renteverschillen in plaats van politieke commentaren. Het vaststellen van strikte risicoparameters vóór de gebeurtenis, zoals het verkleinen van de positiegrootte; het in ogenschouw nemen van grafiekstructuren op langere tijdsschalen; en het afwachten van de eerste prijsvorming na de verkiezingen om een duidelijke richting te bepalen, helpt ervoor te zorgen dat de uitvoering van transacties blijft worden bepaald door prijsbewegingen in plaats van door partijpolitieke overtuigingen.

Samenstelling Congres en valutavolatiliteit

Historisch gezien leidt toegenomen onzekerheid in de aanloop naar belangrijke verkiezingen vaak tot een stijging van de impliciete volatiliteit bij verschillende financiële instrumenten en de Amerikaanse dollar. Zodra de stemming is afgerond en er politieke duidelijkheid ontstaat, zullen de risicopremies waarschijnlijk verdwijnen.

Een overweldigende overwinning van één partij geeft de regering de ruimte om expansieve uitgaven, belastinghervormingen of ingrijpende herzieningen van de regelgeving door te voeren. Dat ondersteunt doorgaans de rendementen op Amerikaanse staatsobligaties en wakkert een bullish tendens voor de USD aan. Omgekeerd leidt de veel vaker voorkomende uitkomst, een verdeeld Congres, tot een patstelling in de wetgeving. Deze patstelling beperkt agressieve fiscale stimuleringsmaatregelen, maar zorgt voor voorspelbare beleidsomstandigheden die het risicosentiment doorgaans stabiliseren. Daardoor verschuift de primaire focus van valutahandelaren weer naar de verwachtingen ten aanzien van het rentepad van de Federal Reserve en de belangrijkste economische cijfers.

Marktvolatiliteit en ATR-trends tijdens de tussentijdse verkiezingen

Bron: DXY en ATR W1, OANDA, TradingView. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

 

In de aanloop naar de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen (aangegeven door de verticale oranje lijnen) schommelt de Average True Range (ATR)-indicator op de Amerikaanse dollarindex DXY consequent binnen het bereik van 1.000 tot 2.000, zoals aangegeven door de pijlen voor 2010, 2014 en 2018.

De marktvolatiliteit in 2022 was ongewoon hoog in vergelijking met standaard verkiezingscycli. Dit kwam vooral door ernstige macro-economische tegenwind en niet alleen door politieke onzekerheid. De inflatie bereikte het hoogste niveau in 40 jaar. Daardoor zag de Federal Reserve zich genoodzaakt tot een agressieve renteverhogingscampagne. Tussen juni en november 2022 voerde zij vier opeenvolgende renteverhogingen van 75 basispunten door. Deze agressieve monetaire verkrapping duwde de US Dollar Index (DXY) naar het hoogste niveau in decennia. Daardoor steeg de Average True Range (ATR)-indicator naar piekniveaus van bijna 2.500, terwijl de valuta- en obligatiemarkten de verwachtingen voor de eindrente van de Fed voortdurend herprijzen tegen de achtergrond van bredere verkiezingsrisico’s.

Wisselwerking tussen monetair en fiscaal beleid en de Amerikaanse dollar

Het monetaire beleid (onder controle van de Federal Reserve) en het begrotingsbeleid (beheerd door het Congres en het Witte Huis) werken dynamisch op elkaar in en bepalen zo de rentetarieven, de inflatieverwachtingen en de kapitaalstromen. Die factoren zijn op hun beurt rechtstreeks bepalend voor de waarde van de Amerikaanse dollar. Wanneer het Congres een expansief begrotingsbeleid voert, zoals omvangrijke belastingverlagingen of verhoogde federale uitgaven, stimuleert dit de binnenlandse vraag. Dat kan leiden tot hogere inflatie en een stijging van de overheidsschuld.

Als reactie hierop voert de Federal Reserve vaak een strakker monetair beleid door de beleidsrente te verhogen om de inflatie onder controle te houden. Deze beleidsmix van „los fiscaal/strak monetair“ drijft de rendementen op Amerikaanse staatsobligaties omhoog, trekt buitenlands kapitaal aan naar in dollar luidende activa en versterkt de dollar. Omgekeerd, als een restrictief begrotingsklimaat (zoals bezuinigingen of een patstelling) de economische groei vertraagt, heeft de Fed ruimte om monetaire versoepeling door te voeren, door de rente te verlagen of obligaties op te kopen, waardoor de rendementsverschillen ten opzichte van andere centrale banken kleiner worden en de Amerikaanse dollar mogelijk verzwakt. Uiteindelijk hangt de koersontwikkeling van de dollar af van de vraag of het monetaire en begrotingsbeleid elkaar versterken of in tegengestelde richtingen trekken, wat het reële rendement ten opzichte van buitenlandse valuta’s bepaalt.

Inzicht in de patstelling na de tussentijdse verkiezingen

Een patstelling na de tussentijdse verkiezingen doet zich voor wanneer de controle over de Amerikaanse federale overheid na deze verkiezingen verdeeld raakt over politieke partijen. Doorgaans heeft één partij de leiding over het Witte Huis, terwijl de oppositiepartij de controle heeft over het Huis van Afgevaardigden, de Senaat of beide. Deze verdeeldheid maakt het aannemen van belangrijke wetgeving vrijwel onmogelijk. Grote uitgavenwetten, belastinghervormingen en beleidsherzieningen vereisen een compromis tussen beide partijen dat zelden tot stand komt. Voor de financiële en valutamarkten „bevriezt“ een patstelling in wezen het begrotingsbeleid, waardoor de dreiging van plotselinge belastingverhogingen of enorme tekortuitgaven wordt weggenomen. Dit creëert een voorspelbaar beleidsklimaat en zorgt ervoor dat de primaire focus van handelaren weer verschuift naar economische cijfers en maatregelen van centrale banken.

Historische casestudies: tussentijdse verkiezingen 2018 en 2022

Bron: DXY en Amerikaanse rentetarieven W1, OANDA, TradingView. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

 

Casestudie 1: tussentijdse verkiezingen van 2018 (regering-Trump)

  • Verkiezingsuitslag: De Democraten herwonnen de controle over het Huis van Afgevaardigden, waarmee ze een einde maakten aan de tweejarige ‘trifecta’ van de Republikeinen, terwijl de Republikeinen hun meerderheid in de Senaat uitbreidden.
  • Verschuiving in het begrotingsbeleid: De overwinning van de Democraten in het Huis maakte op dat moment effectief een einde aan het vooruitzicht op verdere belastingverlagingen of verdere eenzijdige begrotingsuitbreiding in navolging van de omvangrijke Tax Cuts and Jobs Act van 2017. Het leidde ook tot intensief toezicht door het Congres, budgettaire risicopolitiek¹ en een federale overheidssluiting² van recordduur (35 dagen) eind 2018/begin 2019 vanwege de financiering van de grensmuur.
  • Gevolgen voor valutamarkten en de markt: Vóór de verkiezingen hadden de verwachtingen van verlengingen van belastingverlagingen de rendementen op staatsobligaties opgedreven en de dollar ondersteund. De terugkeer van een verdeelde regering legde een rem op de begrotingsstimulansen en bracht het handelsbeleid (tarieven) naar voren als het belangrijkste instrument van de uitvoerende macht. Het wegvallen van verdere fiscale rugwind, in combinatie met toenemende zorgen over de wereldwijde groei, bracht de Federal Reserve ertoe om haar cyclus van renteverhogingen begin 2019 te onderbreken. Als gevolg daarvan verloor de Amerikaanse dollar zijn opwaartse fiscale momentum en kwam hij ten opzichte van de belangrijkste valuta’s in een zijwaarts handelspatroon terecht, waarbij de koers binnen een bepaalde bandbreedte bleef.

Casestudy 2: Tussentijdse verkiezingen van 2022 (regering-Biden)

  • Verkiezingsuitslag: De Republikeinen behaalden een krappe meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, terwijl de Democraten de controle over de Senaat behielden.
  • Verschuiving in het begrotingsbeleid: Deze verdeeldheid maakte een einde aan de grootschalige begrotingsstimuleringspakketten die tijdens de eerste twee jaar van de regering-Biden waren doorgevoerd (zoals de Inflation Reduction Act en het American Rescue Plan). De verdeelde regering leidde tot de risicovolle impasse rond het schuldenplafond in 2023³, die uiteindelijk werd opgelost door de Fiscal Responsibility Act van 2023⁴, waarmee de federale uitgaven voor twee jaar werden gemaximeerd.
  • Gevolgen voor de valutamarkten en de economie: Het wegvallen van de mogelijkheid tot grote nieuwe overheidsuitgaven werd toegejuicht door de valutamarkten, die bezorgd waren over de recordinflatie en de hoge begrotingstekorten in de VS. De patstelling temperde de verwachtingen voor toekomstige schulduitgiften, waardoor de opwaartse druk op de langetermijnrente op staatsobligaties enigszins afnam. De belangrijkste drijfveer achter de snelle terugkeer van de USD naar de agressieve renteverhogingscampagne van de Federal Reserve om de inflatie te beteugelen, was de neiging van de dollar om de renteverwachtingen van de Fed te volgen in plaats van door de verkiezingen aangewakkerde fiscale angsten.

Invoerheffingen en handelsbeleid

Bron: Vergelijking EUR/USD, GBP/USD, MXN/USD, CAD/USD, NZD/USD, AUD/USD D1, OANDA, TradingView. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

 

De komende tussentijdse verkiezingen van 2026 kunnen het traject van het Amerikaanse handelsbeleid en de handhaving van invoerheffingen aanzienlijk veranderen, voornamelijk door het toezicht van het Congres te verschuiven en wettelijke beperkingen op te leggen aan de uitvoerende bevoegdheden op handelsgebied. Volgens de Amerikaanse grondwet heeft het Congres de primaire bevoegdheid om invoerheffingen vast te stellen en te innen; eerdere wetgeving heeft echter ruime noodbevoegdheden aan de president gedelegeerd om op grond van nationale veiligheid of economische redenen eenzijdige invoerheffingen op te leggen.

Leiden de tussentijdse verkiezingen tot een verdeelde regering, waarbij de oppositiepartij de controle over een van beide kamers krijgt, dan kan het Congres het handelsbeleid beïnvloeden via verschillende belangrijke mechanismen. Denk aan gerichte wetgevende ingrepen; streng toezicht door commissies; en electorale reacties op vergeldingsheffingen die belangrijke exportindustrieën treffen.

Een eensgezinde regering die op één lijn zit met het Witte Huis kan bestaande tarieven handhaven, de reikwijdte ervan uitbreiden of ze agressief inzetten in lopende geschillen, met minimale weerstand vanuit de wetgevende macht.

Niettemin is ook continuïteit van de invoerheffingen tussen regeringen mogelijk. Na de machtsoverdracht in 2020 handhaafde president Biden grotendeels de Section 301-invoerheffingen op Chinese importproducten die oorspronkelijk door de regering-Trump waren ingesteld, wat een weerspiegeling was van een brede tweepartijenconsensus om cruciale Amerikaanse industrieën te beschermen. In plaats van deze beperkingen terug te draaien, handhaafde de regering de invoerheffingen op ongeveer 300 miljard dollar aan Chinese goederen.

Als de uitslag van de tussentijdse verkiezingen het handelsbeleid wijzigt, lopen China, Mexico, Canada en de Europese Unie het grootste risico. Deze landen hebben hoge handelsvolumes met de VS en zijn direct gevoelig voor wettelijke handelsmaatregelen. Hierdoor verschuift de aandacht weer naar valutaparen zoals EUR/USD, USD/CAD en USD/MXN.

Gevolgen voor de geopolitiek en de energiemarkt

Bron: Amerikaanse rente M1, OANDA, TradingView. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

 

Hoewel de Amerikaanse president als opperbevelhebber de primaire bevoegdheid heeft over het buitenlands beleid en militaire operaties, kunnen de tussentijdse verkiezingen het Amerikaanse buitenlands beleid en conflicten in het Midden-Oosten aanzienlijk beïnvloeden via begrotingsbeperkingen van het Congres, toezicht op oorlogsbevoegdheden en electorale prikkels. Eventuele maatregelen van het Congres zullen waarschijnlijk afhangen van hoe de situatie ter plaatse zich in de loop van de tijd ontwikkelt.

Sinds het uitbreken van het conflict in het Midden-Oosten hebben de hoge wereldwijde prijzen voor ruwe olie en aardgas een aanhoudende inflatoire druk op de bredere economie uitgeoefend. Omdat energie een fundamentele input is voor transport, productie en agrarische toeleveringsketens, hebben aanhoudende energiekosten de totale inflatiecijfers hoog gehouden en de basiskosten van essentiële goederen en diensten opgedreven.

Dit leidt tot een opvallende economische paradox in de aanloop naar de tussentijdse verkiezingen. Terwijl traditionele macro-economische indicatoren, zoals robuuste bbp-groei, lage werkloosheid en stabiele bedrijfswinsten, wijzen op een economie in goede gezondheid, ervaren gewone kiezers de directe gevolgen van hogere kosten van levensonderhoud aan de benzinepomp en bij de kassa van de supermarkt. Historisch gezien hecht het kiezerssentiment doorgaans veel meer waarde aan de koopkracht van huishoudens dan aan de officiële economische groeicijfers wanneer hoge inflatie de reële loonstijgingen uitholt. Daardoor wordt de druk van de kosten van levensonderhoud een cruciale factor voor congreskandidaten op het stembiljet.

Conclusie

Samenvattend vormen de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen een cruciaal keerpunt voor de valutamarkten, dat zorgt voor volatiliteit op korte termijn en het fiscale landschap op lange termijn verandert. Hoewel verkiezingscycli aanvankelijk onzekerheid en verhoogde risicopremies teweegbrengen, zorgt de gebruikelijke patstelling in de wetgevende macht er vaak voor dat de marktverwachtingen stabiliseren door ingrijpende beleidshervormingen en fiscale expansie binnen de perken te houden. Uiteindelijk moeten valutahandelaren de politieke signalen van de tussentijdse verkiezingen afwegen tegen de belangrijkste macro-economische drijfveren – met name het monetaire beleid van de Federal Reserve, renteverschillen en onderliggende economische gegevens – die de dominante krachten blijven die het traject van de Amerikaanse dollar bepalen.

Voetnoten

1 https://www.brookings.edu/articles/how- can- we- take- partisanship- out- of- the- budget- process- the- lessons- from- this- independent- committee- can- help/ ↩

2 https://apnews.com/article/30769167ab7a4ef9adf880d020b775dd ↩

3 https://www.conference-board.org/publications/2023- US- debt- ceiling- crisis ↩

4 https://www.congress.gov/bill/118th-congress/house-bill/3746/summary/00 ↩

Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor educatieve en informatieve doeleinden. Dit materiaal vormt geen beleggingsadvies, noch een aanbeveling of suggestie voor een beleggingsstrategie, en er worden geen beleggingsadviesdiensten mee verleend. OANDA is niet verantwoordelijk voor beleggingsbeslissingen die op basis van deze inhoud worden genomen. Beleggen brengt het risico van kapitaalverlies met zich mee. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

 

Nieuwste blogberichten:

Index header

2026-10-27

3 minuten

Aandelenmarkten oktober 2026: AI stuwt Amerikaanse aandelen, Europa onder druk door hogere rentes

De wereldwijde aandelenmarkten lieten in oktober 2026 een verdeeld beeld zien. Amerikaanse indices, met name de Nasdaq en de S&P 500, zetten hun opmars voort dankzij sterke bedrijfswinsten en aanhoudende investeringen in artificiële intelligentie (AI). Europese beurzen kregen daarentegen te maken met oplopende obligatierentes.

2026-10-23

7 minuten

Vooruitblik op de resultaten van Alphabet over het derde kwartaal: kan de groei op het gebied van AI de sterk stijgende kapitaaluitgaven overtreffen?

Blijf de concurrentie een stap voor met Kelvin Wong, senior marktanalist bij OANDA. Dankzij de nieuwste technische analyses en marktinzichten is het nog nooit zo eenvoudig geweest om een slimmere handelaar te worden.

2026-10-20

6 minuten

Vooruitblik op de resultaten van Meta over het derde kwartaal: kunnen de opbrengsten uit AI de sterk stijgende infrastructuuruitgaven rechtvaardigen?

Uit de resultaten van Meta over het derde kwartaal zal blijken of snelle investeringen in AI-infrastructuur kunnen leiden tot een betere monetisatie en winstgroei. Dit zonder dat dit buitensporige druk legt op de marges en de kasstroom.

Snelle opening van een rekening, begin nu met beleggen

Ontdek hoe u de concurrentie een stap voor kunt zijn

Open een rekening
Meer dan 20 jaar op de markten, de beste analyses, moderne tools en duizenden tevreden klanten. Handel met een bekroonde makelaar
Krijg toegang tot wereldwijde markten - duizenden instrumenten binnen handbereik Beslissingen nemen op basis van actuele gegevens - dagelijkse kansen en aanbevelingen
Neem de regie - mobiele tools voor beleggingsbeheer Handel zonder onnodige kosten - geen commissie op belangrijke instrumenten. Inzichtelijke prijsstelling en historische spreads
Scroll to top